عبد الحسين شهيدى صالحى
202
تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )
كتاب نزد سيد ابو القاسم رياضى خوانسارى در نجف از نظر صاحب الذريعة گذشته است و نسخهء اصل در كتابخانهء وقفى شيخ محمد صالح قزوينى در كربلا موجود است . منابع : احياء الداثر من القرن العاشر ، 10 ؛ الذريعة ، 7 / 270 ؛ معجم الدراسات القرآنيه عند الشيعة الامامية ، 152 . تفسير شاهى [ - تفسير آيات الاحكام ] ، اثر امير ابو الفتح ( م 976 يا 978 ق ) فرزند ميرزا محمد على معروف به امير مخدوم حسينى جرجانى ، از فقهاى اماميه . پدرش امير مخدوم سنى مذهب و صاحب كتاب نواقص الروافض بود ولى امير مخدوم به تشيع گرويد . او سبط شمس الدين محمد معروف به سيد شريف جرجانى است . تفسير مورد بحث به زبان فارسى در بيان آيات احكام و فقه قرآن و شامل شرح معانى مفردات و اعراب آيات و نقل احاديث و روايات مرويه از ائمهء اطهار ( ع ) مىباشد . و به امر شاه طهماسب صفوى تاليف گرديده لذا به تفسير شاهى شهرت دارد . نسخهاى از عصر مؤلف ( 974 ق ) از مخطوطات كتابخانهء آستان قدس رضوى ( شماره 1252 ) است ، كه نيز اهدائى نادر شاه افشار مىباشد . و دو نسخهء ديگر بهشماره 1251 و 1253 محفوظ در همان كتابخانه است . اين تفسير در 1380 ق به اهتمام حاج ميرزا ولى الله اشراقى سرابى در دو مجلد در تبريز به چاپ رسيده است . منابع : احياء الداثر من القرن العاشر ، 176 ؛ فهرست كتب خطى كتابخانهء مركزى آستان قدس رضوى ، 1 / 441 ؛ رياض العلماء ، 5 / 486 ؛ مفسران شيعه ، 121 ؛ الذريعة ، 1 / 41 ، 4 / 277 . منهج الصادقين ، اثر مولى فتح الله ( م 988 ق ) فرزند شكر الله معروف به ملا فتح الله كاشى ، از مفسران و علماى شيعى . مفسر از برجستگان علماى دربار شاه طهماسب صفوى بود تاريخ وفات او را 988 ق ضبط كردهاند كه مطابق